READING

Over mijn nogal hardnekkige perfectionisme

Over mijn nogal hardnekkige perfectionisme

Ik weet nog dat ik tien was, in groep zeven zat en mijn rapport vergeleek met een vriendje van mijn broer. We baalden allebei omdat we niet overal tienen hadden, maar er ook af en toe een negen tussen zat. Dat voelde toen als een grote faal, want waarom was het me niet gelukt om overal een tien voor te krijgen? Dat vriendje van mijn broer dacht er precies hetzelfde over en toen wist ik het nog niet, maar nu denk ik: ha, wat waren we allebei al vroeg bezig met alles perfect willen doen.

Hoe het vroeger ging
De afgelopen jaren heeft het me nogal eens in de weg gezeten, dat perfectionisme. Bijvoorbeeld tijdens mijn muziektheateroptredens: dan kon ik eigenlijk niet genieten van hoe fijn het was om op de planken te staan, maar was ik voornamelijk bezig met alles wat niet goed ging. Ontzettend vermoeiend. Even later merkte ik het ook in mijn werk: ik zorgde ervoor dat ik altijd alles af had, vriendelijk terug had gemaild naar mensen die mij mailden (en dat moest dan van mezelf binnen zoveel uur) en altijd precies wist waar het over ging. Dat was natuurlijk niet vol te houden, dus toen ik wat (in mijn ogen) foutjes begon te maken, had ik het gevoel dat ik de controle begon te verliezen.

Van trots naar teleurstelling
En dat is naar, dat gevoel. Daar wil je vervolgens aan ontsnappen en ik ging dus precies hetzelfde doen als wat ervoor had gezorgd dat ik me zo was gaan voelen: ik legde de lat nog nét een stukje hoger. Het kon altijd beter, toch? Toen ik afgelopen week de presentaties voor mijn werk moest geven, was ik niet zo gespannen als ik van tevoren had verwacht. Waar ik dacht dat ik last zou hebben van een halve paniekaanval en niet meer uit mijn woorden kunnen komen, was het vooral het probleem dat ik – zeker tijdens de trainingen van de middag – alléén maar kon zien wat er niet goed ging. Terwijl ik een uur daarvoor nog ontzettend trots was op het feit dat ik het überhaupt deed en dat ik nog kon praten. En kon ademhalen, haha.

Alles wat misging
Toen ik op de terugweg met Jorn in de auto zat, overheerste dan ook een negatief gevoel. Ik dacht: ik heb gefaald, ik praatte te snel, ik was niet te volgen, ik kon de voorzittersrol niet op me nemen, ik weet niet waar ik het over heb, ik doe maar wat en ga zo maar door. Ik vergeleek mezelf met de collega met wie ik de training gaf (wat totaal niet realistisch is, want zij doet dit werk al een paar jaar en ik nog maar een paar maanden) en vond dat alles beter had gekund. Zo ontzettend balen! Het lukte me in eerste instantie niet om dat gevoel om te draaien, ook niet toen ik het met Jorn besprak en we beiden tot de conclusie kwamen dat mijn gevoel onzin was. Het had beter gemoeten.

De lat steeds iets hoger
Nu zijn er een paar dagen overheen gegaan en zie ik dat dit mijn eigen perfectionisme is. Dat ik in een dag tijd de lat weer van kniehoogte naar schouderhoogte heb verplaatst en moet zien dat ik daar aan voldoe. Ik zie ook wel in dat het dan vrijwel onmogelijk is om aan je eigen eisen te voldoen. En dat het dan helemaal grote onzin is als je vervolgens teleurgesteld bent in jezelf. Toch krijg ik dat knagende gevoel niet weg uit mijn maag en kijk ik er niet goed op terug. Het lukt me nog niet om dat om te draaien en het gevoel van de ochtend weer terug te krijgen. Toen dacht ik bijna dat ik kon vliegen, zó goed voelde ik me. In januari moet ik weer twee van deze trainingen geven. Het baart me zorgen, merk ik. Het zou vooral helpen als ik weer kan zien wat wél gelukt is en met een gevoel van zelfvertrouwen die trainingen in kan gaan. Nu merk ik vooral onzekerheid over wat me te doen staat.

Donderwolkjes
In therapie is dit perfectionisme wel vaker voorbij gekomen, herinner ik me. We kwamen tot de conclusie dat het aangeleerd gedrag is en niet iets is dat van mijzelf is, al die kritiek die ik dan kan hebben op mezelf. Dat het een hele strenge stem is die ergens in mij zit en soms naar voren komt, maar die ik ook weer stil kan krijgen. Door veel mijn eigen gevoel te volgen, bijvoorbeeld, en te luisteren naar alle positiviteit die in mij zit. Dat is alleen makkelijker gezegd dan gedaan: als die stem te streng wordt, dan klinkt er niets anders meer dan dat en wordt het een donderwolkje dat in mij gaat huizen. En dat donderwolkje zorgt voor angsten en stress, helaas.

En nu
Nu zie ik ontzettend tegenop tegen de trainingen van januari, maar weet ik wel hoe ik daarmee om moet gaan. Ik stel de stress en angst uit tot het moment daar is – dat lukt me, ook al duurt het nog een paar weken – en zorg op die manier dat het me niet al teveel energie kost. Ik zou, om het gevoel te krijgen iets meer controle te hebben, de training uit mijn hoofd kunnen leren, maar dan geef ik tegelijkertijd toe aan mijn perfectionisme. Aan de andere kant helpt een goede voorbereiding me ook om iets rustiger te zijn en er met minder spanning naar te kijken.


  1. Audrey

    22 december

    Poe, lastig zeg! Ik denk dat je het gewoon heel goed hebt gedaan als ik het zo hoor. Hopelijk helpen die nieuwe ervaringen je weer om je nog zekerder te gaan voelen over je eigen kunnen.

    • Anne

      22 december

      Wat lief van je, dankjewel. Ik hoop het ook!

  2. Nikita

    22 december

    Dit is zo herkenbaar. Ik ben al sinds schoolgaand een enorme perfectionist. Ondertussen leer ik het als kracht zien en gebruiken, maar het nekt me ook wel eens. Mijn ervaring is wel dat als je iets meerdere keren doet, je er een soort vertrouwen in ontwikkelt. Dat is toch bij mij zo. Maar ik herken het zo hard en ik weet hoe zwaar het kan zijn om met zoveel perfectionisme in je hoofd te zitten. Want het is waar, de enige die al die dingen verwacht van jou ben jijzelf. Maar dat is moeilijk om te beseffen. Dankjewel voor dit artikel, het was fijn om te lezen dat ik niet de enige ben die hier soms keihard mee struggelt 🙂

    • Anne

      22 december

      Ah, en het is voor mij ook weer fijn om te lezen dat ik niet de enige ben. Soms voelt dat wel zo, zeker als het mijn collega’s allemaal gemakkelijk af gaat. Dan lijkt het alsof ik de enige ben die zo’n groot probleem in haar hoofd creëert en dat maakt me nog meer onzeker, merk ik. Ik vind het mooi dat je het als een kracht kunt zien: dat lukt mij nog niet. Nog een mooie les om te leren, denk ik.

  3. Esther

    22 december

    Heel herkenbaar! Denk je dat het uitmaakt om te horen hoe de deelnemers de training hebben ervaren? Durf je naar tips en tops te vragen? Sinds ik dat durf merk ik dat dat stemmetje in mezelf (in mijn hoofd klinkt ze als Hyacinth van ‘Keeping up appearance”) minder te melden heeft en zeker niet meer zo luid overal tussendoor aan het tetteren is. Het blijft een hardnekkig ding helaas, wat je aangeleerd hebt gekregen, leer je helaas niet makkelijk af en het kost je minstens evenveel tijd als dat je het al meedraagt… Ik wens je mildheid en zelfcompassie voor de traiingen in januari. Misschien is het juist het vaker doen wat gaat helpen :-*

    • Anne

      22 december

      Naar tips en tops vragen is niet gepast in deze training, helaas. Ik moet het doen op de manier van vorige week donderdag en dat is zonder feedbackrondje. Dat zou niet kunnen. En fijn, bij mij is het stemmetje ook al wel wat milder geworden, maar af en toe komt-ie ineens nog naar boven en dan krijg ik ‘m maar niet stil. Irritant is dat. En ja, vaker doen gaat zéker helpen, hoezeer ik er ook tegenop zie.

  4. Stella

    22 december

    Ik kan het me zo goed voorstellen, dit. Ik zou me ook zo gevoeld hebben! Als je kijkt naar het zakelijke, inhoudelijke deel – oke, daar kunnen dus nog puntjes beter. Dat kunnen er altijd wel, denk ik. En stiekem probeer ik dan maar te denken dat het anders wel heel saai zou zijn in het leven, als je alles altijd meteen al ‘perfect’ (if that even exists) zou doen. Maar, in het persoonlijke stukje? Daar heb je ZO veel overwinningen op behaald die dag. Ik hoop dat je dat, ondanks dat al deze gevoelens heel herkenbaar zijn en je die natuurlijk gewoon ‘mag hebben’. niet vergeet. Want dat vind ik echt vet knap! Waar je normaal in paniek geweest zou zijn, ging dat nu super goed. Goed, makkelijk schrijven voor een mede-perfectionist – ik weet hoe moeilijk het is. Heb jij ook dat je op ‘gebied 1’ HEEL perfectonistisch bent en op ‘gebied 2’ minder, of is het bij alles alles alles? Liefs!

    • Anne

      22 december

      Ah zo fijn, al die herkenning. Minder fijn voor jou overigens, dat je hier ook last van hebt. Het kan je soms echt ontzettend in de weg zitten hè? Je hebt helemaal gelijk, ik heb op persoonlijk gebied echt HEEL VEEL overwonnen, haha. Ik schrijf het zelfs in caps lock om mezelf er van te overtuigen. Ik hoop dat ik dat weer een beetje kan zien, maar deze reacties helpen daar wel bij. En ja, ik heb dat ook: bij sommige dingen maakt het me echt niet uit of het perfect is of niet, maar af en toe dan moet het ook echt inderdaad he-le-maal perfect zijn en anders ben ik ontzettend teleurgesteld. Megavermoeiend!

  5. Angélica

    25 december

    Zooo herkenbaar, ook echt dat verhaal over je rapport op de bassischool… ik heb ooit een keer gehuild omdat ik voor een proefwerk een 7 had in plaats van mijn gebruikelijke 10 :’)
    En kwam er ook achter met rijles dat ik dus heel streng ben voor mijzelf, ik wist het gewoon echt niet. ik kreeg juist altijd zoveel te horen dat ik zo makkelijk en lui was, dat ik dat echt ben gaan geloven. Bizar! Toevallig heb ik vanmiddag mijn oma opgehaald met de auto en ik moest in totaal minstens een uur rijden en het enige wat ik nog kan onthouden zijn alle dingen die niet zo soepel gingen… terwijl ik ook kan denken “Heb het weer gedaan!”. Vermoeiend ja! Waarom zijn we zo? Je presentatie ging vast hartstikke goed!

    • Anne

      25 december

      Oooh haha, dat is ook herkenbaar! En ja, ik kan me daar helemaal in verplaatsen: dat zou bij mij precies hetzelfde gaan, alleen maar focussen op de dingen die moeizaam gingen. Terwijl er dan ook een heleboel wél goed gaat, maar daarvan doe ik dan net alsof het niet bestaat ofzo? Heel raar. En onhandig.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.