Met je bipolaire stoornis!

Vorige week gaf een vriend mij het compliment dat hij het zo knap vindt dat ik zo open kan praten over mijn mentale moeilijkheden. Ik vond het best fijn om te horen dat een ander daar zo tegen aan kijkt. Ik weet dat ik het heel belangrijk vind om erover te praten omdat ik er klaar mee ben dat alles zo doodgezwegen wordt en we net doen alsof het er niet is. In mijn geval is het er soms in alle hevigheid en dan vind ik het helemaal prima dat andere mensen weten dat dat zo kan zijn.

De diagnose
Inmiddels weet ik bijna een jaar dat ik een bipolaire stoornis heb. Dat kwam niet als een verrassing, maar was toch wel een beetje confronterend. Ik heb heel lang gedacht dat het niet nodig was om mijn ingewikkelde hoofd te laten onderzoeken want wat zou het me opleveren? Inmiddels weet ik dat het me leerde dat er a) een verklaring is voor waarom ik mezelf soms zo in de weg kan zitten en b) er dus ook iets aan te doen is. Ik heb het geluk dat ik bij een hele fijne psychiater terecht kon en hij echt naar mijn verhaal luisterde. Hij zei later dat hij binnen tien minuten al vermoedde dat ik een bipolaire stoornis heb, maar daar merkte ik niets van. Ik vertelde en vertelde gewoon en een paar weken later kwam hij met een conclusie.

Veel mensen die ik vertel over mijn stoornis kennen het uit de serie Homeland. In mijn geval lijkt het maar een klein beetje op hoe Carrie zich gedraagt en ga ik niet geloven in complottheorieën en hoef ik ook de wereld niet te redden. Dat scheelt. In hypomane periodes ga ik wel veel te veel werken, niet meer slapen en allerlei onzinnige dingen doen in de tijd dat ik wel zou moeten slapen. Ik verlies gelukkig niet het contact met de realiteit en dat maakt dan ook dat ik niet manisch word, maar hypomaan (een soort light-versie). In de depressieve periodes slaap ik alleen maar, voel ik me somber en kom ik tot niets. Dat klinkt op deze manier een stuk aangenamer dan het in werkelijkheid is. Zo’n fase duurt soms een paar weken en soms een paar maanden en des te langer het duurt, des te slopender het is. In mijn geval komt er na een hypomane periode steeds een depressieve periode. Daartussenin zitten periodes waarin ik redelijk stabiel ben, soms een beetje neig naar het één of het ander maar over het algemeen redelijk kan functioneren. Gelukkig.

Medicijnen
Ik ben er heel lang overtuigd van geweest dat ik geen medicijnen wilde slikken. Vooral omdat ik bang was dat ik er door zou aankomen en ik had net zo hard gewerkt om mijn overtollige kilo’s kwijt te raken. Dat klinkt heel oppervlakkig en dat is het ook, want je goed voelen is veel belangrijker dan een bepaald gewicht nastreven. Dat weet ik nu ook. Ik slik nu drie verschillende soorten medicijnen waarvan er eentje werkt op mijn slaap. Dat was heel erg nodig, want in mijn hypomane fases sliep ik bijna niet meer (bijvoorbeeld maar twee of drie uur per nacht). Het medicijn dat ik nu slik zorgt ervoor dat ik me vermoeid genoeg voel om te gaan slapen, ook als ik hypomaan ben. Daarnaast slik ik nog een medicijn voor mijn stemming en neem ik een pilletje dat ervoor zorgt dat ik niet in een manische fase terechtkom. Al deze medicijnen moeten ervoor zorgen dat ik stabiel blijf en dus niet in een hypomane of depressieve fase beland. 

Het opbouwen van de medicatie was wel heftig. Ik kreeg heel veel last van angsten, bijvoorbeeld angst voor autorijden en parkeren in parkeergarages (in mijn geval extra onhandig omdat ik dat elke dag moet). Daarnaast voelde ik me niet meer echt mezelf en dat vond ik heel vervelend. Ik dacht in de eerste weken vooral dat de medicatie me heel erg veranderde en daarom twijfelde ik wel of ik het wilde blijven slikken. Inmiddels slik ik het bijna een jaar en een half jaar in deze combinatie. En ondanks dat ik er wel wat kilo’s van ben aangekomen, ben ik er heel erg blij mee. Het gaat namelijk goed, ik ben al een hele tijd stabiel en voel me helemaal mezelf, maar dan iets minder ongecontroleerd.

Behandeling
Naast de behandeling met medicatie krijg ik ook nog iedere week cognitieve gedragstherapie. Ik ben heel blij met mijn psychologe en heb het gevoel dat we iedere week weer een stapje verder komen. Toen ik bijvoorbeeld veel last had van de angsten wist ik dat ik me steeds een beetje beter zou voelen na een sessie omdat we de angst van iedere kant zouden gaan bekijken. Toetsen in hoeverre de angst realistisch is, oefenen met manieren om de angst er te laten zijn maar niets te laten beheersen en heel veel visualiseren, bijvoorbeeld. Mijn psychiater zie ik één keer in de drie à vier weken. Met hem praat ik over hoe het gaat en hij kijkt of mijn medicatie nog goed ingesteld is.

Er komt ook eens in de vier weken een sociaal psychiatrisch verpleegkundige bij me thuis. In het begin was dat wat frequenter omdat ik toen nog niet stabiel was. Ik zag hem vaker dan de psychiater en hij keek ook met me mee naar de medicatie. Nu het beter gaat, zijn onze afspraken dus minder vaak en gaat het vooral om het signaleren van veranderingen in mijn gedrag en dus eventueel een nieuwe episode.

Wat ik zelf kan doen
Structuur is helaas het sleutelwoord. En ik zeg helaas omdat ik zelf verre van een gestructureerd persoon ben en het me dus best wel wat moeite kost om volgens de drie r’en (rust, reinheid en regelmaat) te leven. Met name de regelmaat is extra belangrijk voor me omdat een kleine verandering in mijn slaapritme al kan zorgen voor een verandering in mijn stemming. Soms is dat een uitdaging, zeker omdat ik ook graag naar feestjes wil gaan en gek ben op uitslapen. Soms prop ik mijn weken veel te vol met allerlei leuke dingen en heb ik niet genoeg energie om alles te doen. Dat betekent soms dat ik iets moet afzeggen of dat ik naar huis ga voor het feestje is afgelopen. Ook dat is voor mij best een uitdaging!

Iets anders dat echt geholpen heeft om me beter te voelen, is hardlopen. Dat doe ik sinds een aantal maanden weer met zekere regelmaat en het helpt om mijn hoofd leeg te maken én me sterker te voelen. Ik heb het gevoel dat ik veel meer aankan als ik ga rennen. Vroeger verslofte het rennen nog wel eens omdat ik er dan uiteindelijk toch geen tijd voor had of andere dingen prioriteit gaf. Inmiddels weet ik hoe belangrijk het sporten voor me is en maak ik het belangrijk in mijn agenda. Ik zorg ervoor dat ik van tevoren plan wanneer ik ga hardlopen, zodat ik zeker weet dat het me lukt om in ieder geval twee tot drie keer per week te gaan.

Wat een ander kan doen
Samen met mijn sociaal psychiatrisch verpleegkundige heb ik een signaleringsplan gemaakt. Dat is een plan waarin alle fasen beschreven staan en belangrijk: waar je aan kan herkennen dat er een nieuwe fase aan zit te komen. De bedoeling van dit plan is dat je het deelt met mensen die belangrijk voor je zijn en die je regelmatig ziet, zodat ze je kunnen helpen om te signaleren hoe het gaat. Eén van de belangrijkste dingen bij een bipolaire stoornis is het vroegtijdig herkennen van een nieuwe episode (zowel manisch als depressief) en vaak heb je dit zelf niet in de gaten omdat je er middenin zit. Ik heb mijn plan dus ook gestuurd naar een aantal mensen die voor mij belangrijk zijn en die me vaak genoeg zien om dit samen met mij in de gaten te houden. Bij iedere fase in mijn plan staat ook heel duidelijk dat een kenmerk niet altijd betekent dat er een nieuwe uitschieter aan zit te komen. Soms slaap ik gewoon een tijdje meer omdat ik een beetje ziek ben, bijvoorbeeld. Vooral wanneer een aantal kenmerken tegelijkertijd voorkomen (zoals in mijn geval bijvoorbeeld minder slapen, meer geld uitgeven en heel veel berichtjes sturen naar anderen), is het fijn als mijn vrienden kunnen checken of het nog wel goed met me gaat. Want dat is wat ik ze dan vraag om te doen.

Q&A
Op instagram vroeg ik of jullie vragen hadden over mijn bipolaire stoornis. Daar kwamen hele lieve reacties op én een paar hele goede vragen. De meeste heb ik denk ik al wel beantwoord, maar er waren er nog een paar waar ik nog geen plekje voor heb gevonden, dus bij deze:

Hoe voelt het? 
Ik ben niet anders gewend dan me zo te voelen als ik heb gedaan, dus ik vind het wel moeilijk om het gevoel te omschrijven. In mijn meest onrustige jaar (2018), toen ik nog geen medicijnen slikte maar wel volop schommelde in fasen, voelde het alsof ik in een achtbaan zat waar ik nooit in wilde stappen en alle kanten werd op gesleurd zonder dat ik er iets aan kon doen. Je kan je vast voorstellen dat dat soms het gevoel geeft alsof je alle controle over jezelf kwijt bent en dat is, vind ik, heel beangstigend.

Hoe ziet de periode tussen een depressie en een manie er voor jou uit?
Goede vraag! Soms weet ik het bijna niet meer omdat ik de afgelopen jaren zoveel heen en weer bewogen heb dat het bijna voelt alsof dit de eerste stabiele periode is die ik meemaak in lange tijd. Ondanks dat weet ik dat ik in een stabiele fase me echt weer ‘mezelf’ voel en het gevoel heb dat ik in een rustiger vaarwater terecht ben gekomen. Er is dan weer ruimte voor meer dan alleen mijn psychische aandoening, dus ik kan me dan weer richten op werk en meer aandacht hebben voor de mensen om me heen. In zo’n periode kan ik beter voor mezelf zorgen zonder dat het me heel veel moeite kost en doe ik dingen automatisch iets meer evenwichtig, lijkt het wel. Vooral: ik kan dan beter voelen wat ik nodig heb. 

Hoe zien je dagen eruit?
Op dit moment werk ik niet, maar daar komt heel binnenkort verandering in! Dat is een fijne ontwikkeling. Ik ben nu al langer dan een jaar thuis en ben ook een hele tijd niet in staat geweest om te werken. Soms weet ik zelf niet eens waar mijn tijd naartoe gaat, maar ik weet wel dat ik bijvoorbeeld heel vaak met vrienden afspreek. Daar is nu veel ruimte voor tussendoor. Vaak bestaan mijn dagen dus uit rustig opstaan, een beetje schrijven (voor mijn boek of voor mijn blog) of hardlopen, een vriend of vriendin zien, een dutje doen en dan ’s avonds maak ik soms nog muziek met een vriendin of ga ik naar mijn schrijfcursus toe. Op de dagen dat ik Jula heb, zijn mijn dagen veel gestructureerder en is er veel minder ruimte voor mijzelf. Dan staan we al veel eerder op, gaan we sowieso naar buiten (vaak voor iets nuttigs) en eten we op vaste tijden. Dat is heel anders als ik in mijn eentje ben, maar wel iets waar nog wat verbetering te halen valt. ;-)

Een vriend kreeg onlangs de diagnose. Hoe kan ik een goede vriendin voor hem zijn?
Dit vind ik echt een mooie vraag! Ik heb er wel even over na moeten denken en kan vooral antwoorden wat mijn vrienden gedaan hebben (en daar was ik heel erg blij mee). Zoals ik hierboven al schreef, hebben mijn belangrijkste vrienden mijn signaleringsplan en hebben we afgesproken dat ze bij me checken hoe het gaat als ze zich zorgen maken. Dat klinkt heel vanzelfsprekend, maar dat is het niet altijd heb ik geleerd. Daarnaast kwamen mijn vrienden met bakjes eten langs op het moment dat ik depressief in huis zat en nergens naartoe wilde gaan (en niet eens naar buiten durfde), boden ze aan om me bijvoorbeeld op te komen halen als ik niet durfde te rijden en sleurden ze me bijna mee naar buiten om even in de natuur te zijn. En als ik juist in een hypomane fase zat, zorgden ze ervoor dat we een avondje rustig thuis bleven in plaats van naar een feestje te gaan. Het helpt bij mij vooral om dus een beetje mee te bewegen, niet te betuttelen (maar dat lijkt me nooit goed) en vooral duidelijk te maken dat je er altijd voor de ander bent, in welke fase dan ook. Dat gevoel had ik althans wel bij het grootste gedeelte van mijn vrienden en dat was heel waardevol. 

Vind je het niet spannend om zo open te zijn over je mentale problemen?
Soms wel. Ik merk dat mensen soms wel schrikken als ik er zo open over vertel, alsof ik ineens een heel groot geheim blootgeef. Voor mij is het denk ik nog steeds niet zo ingewikkeld: ik ben nog steeds dezelfde persoon, maar weet nu waarom ik soms denk zoals ik denk en me voel zoals ik me voel. Daar heb ik me nooit voor geschaamd toen er nog geen stempel op zat, dus daarom doe ik dat nu ook niet.

Zo, dit was mijn spreekbeurt over mijn bipolaire stoornis. ;-) Laat het me vooral weten als je vragen hebt!

12 Reacties
  • Sofie
    Geplaatst op 20:54h, 10 januari Beantwoorden

    Mooi dat je er hier zo open over kan praten. In eerste instantie ben ik geen voorstander van zo’n medicatie, maar ik besef ook goed dat het soms het nodig is. En dus ook helpend kan zijn. Het is goed dat je de beslissing genomen hebt om de medicatie toch op te starten.

    • Anne
      Geplaatst op 18:11h, 14 januari Beantwoorden

      Dankjewel voor je reactie, Sofie! Ik ben, zoals ik al schreef, ook geen groot voorstander van medicatie. Maar ik heb inmiddels wel geleerd dat het soms inderdaad gewoon nodig is, zo werkte het bij mij ook. Ik zou het liefst weer helemaal zonder willen uiteindelijk en dat moet haalbaar zijn, dus dat is een fijn idee.

  • Hester
    Geplaatst op 00:26h, 11 januari Beantwoorden

    Wat een mooie, heldere blogpost! Ik heb toevallig pas de serie Spinning Out op Netflix gekeken en daar heeft de hoofdpersoon ook een bipolaire stoornis, als ik jouw verhaal zo lees wel redelijk accurate afgebeeld denk ik. Bijzonder eigenlijk dat je juist bij deze stoornis zoveel aan de mensen om je heen kan hebben om je te helpen om stabiel te blijven / goed voor jezelf te blijven zorgen.

    • Anne
      Geplaatst op 18:12h, 14 januari Beantwoorden

      Dankjewel! Oeh, ik ga op zoek naar die serie, ik ben benieuwd. :) En ja, een goed & stevig netwerk hebben kan je erg helpen bij deze stoornis. In mijn geval is dat wel zo en ook de reden dat mijn psychiater denkt dat ik uiteindelijk wel zonder medicatie zal kunnen. Heel fijn, dus.

  • Angélica
    Geplaatst op 10:17h, 11 januari Beantwoorden

    Wat mooi dat je hier zo open over schrijft, dankjewel!

    • Anne
      Geplaatst op 18:12h, 14 januari Beantwoorden

      Graag gedaan! :)

  • Harmke
    Geplaatst op 11:47h, 11 januari Beantwoorden

    Bedankt dat je dit deelt! Prachtig hoe open je erover schrijft en hoe je ook aangeeft hoe anderen die bijvoorbeeld iemand kennen met een bipolaire stoornis kunnen helpen.

    • Anne
      Geplaatst op 18:13h, 14 januari Beantwoorden

      Dankjewel voor je reactie, Harmke!

  • Zina
    Geplaatst op 16:54h, 12 januari Beantwoorden

    Wat fijn dat je hier zo open over schrijft. En dat het inmiddels weer een stukje beter met je gaat <3

  • nina
    Geplaatst op 13:51h, 13 januari Beantwoorden

    Oh wat goed om hier eens over te lezen. Want ik weet daar dus eigenlijk niks vanaf (maar nu wel!) en zeker bij zulke dingen is een verhaal van iemand die ermee leeft toch echt veel beter dan een wikipediapagina. Zo fijn ook dat je nu weer in wat rustiger vaarwater zit, en dat je wat handvat(t)en hebt voor als dat verandert. Liefs!

    • Anne
      Geplaatst op 18:14h, 14 januari Beantwoorden

      Ah, ja, vaak wordt het in boeken zo ‘doods’ uitgelegd, vind ik. En ik besprek het met mijn psychiater en die zei dat de stoornis vaak heel negatief in het nieuws komt, hij vond het mooi dat ik er toch op redelijk positieve wijze over wist te schrijven. ;) En ja, het is heel fijn dat het zo goed gaat! Liefs voor jou <3

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.