Hoe ik mijn eigen ADHD-brein overleef

14/01/2022

Goed, ik heb dus zo’n 33 jaar en nog wat maanden lang gedacht dat iedereen een hoofd heeft dat a) niet kan ophouden met associëren, b) altijd, maar dan ook altijd, in plaatjes denkt en c) nogal wat discipline vergt om enigszins structuur in aan te brengen. In al die jaren zonder diagnose heb ik dan ook als geen ander geleerd hoe ik daar het beste mee om kan gaan. Zonder dat ik het in de gaten had, ontwikkelde ik allerlei handige trucjes om mijn leven meer in balans te brengen (soms met wat meer succes dan de andere keer) en praktische processen wat beter te laten verlopen.

Ik doe meteen wat meteen gedaan kan worden
Een pakketje wegbrengen naar het pakketpunt of medicatie ophalen bij de apotheek? Het liefst doe ik het meteen als ik daar tijd voor heb. En ja, dat laatste is dan ook wel een rekbaar begrip: soms doe ik net alsof ik daar tijd voor heb en prop ik zoiets tussen twee afspraken in waardoor het eigenlijk nét niet kan. Maar vaak ook lukt het wel en helpt het me om onrust in mijn hoofd tegen te gaan. Als iets nog gedaan moet worden, kan ik bijna niet ophouden met daar aan te denken en is het vaak dus ook maar beter om het meteen te doen. Wat ik nog graag wil leren, is mijn agenda beter te gebruiken (en me dus te houden aan wat ik opschrijf) zodat ik taken ook daarin kan opschrijven en er niet de hele tijd nog mee bezig blijf in mijn hoofd.

Ik gebruik een papieren agenda
Voortbordurend op dat vorige punt: ik wil dus leren om mijn agenda beter te gebruiken. Het afgelopen jaar ging dat steeds beter, maar er was ook een tijd dat ik alleen mijn agenda bijhield op mijn telefoon (en dat ging natuurlijk altijd mis) en er was zelfs een periode dat ik twee agenda’s (op papier en op mijn telefoon) door elkaar gebruikte. Je kunt je voorstellen dat dat ook niet helemaal goed ging. Het helpt me om iets op te schrijven omdat ik die handeling beter kan onthouden dan even snel iets in mijn telefoon zetten en dus ook beter weet dat er die dat iets gepland staat of gedaan moet worden. Als een soort van vinkje in mijn hoofd. Vaak onthoud ik ook wel data van belangrijke afspraken, maar vaak ook twijfel ik dan toch aan mijn eigen geheugen en dan blijkt het toch telkens heel fijn te zijn dat ik het ergens heb opgeschreven.

Ergens op wachten? Ik ga gewoon even dagdromen!
Ik ben eigenlijk, diep van binnen, een ontzettend ongeduldig mens. Het kan me vaak niet snel genoeg gaan en dat is met enige regelmaat nog best een flinke test: een spelletje doen met iemand die goed nadenkt over zijn of haar volgende zet, betekent dat ik vaak lang zit te wachten. Vroeger werd ik daar vaak helemaal onrustig van (en eerlijk: ontzettend geïrriteerd), maar inmiddels pas ik gewoon de dagdroom-tactiek toe als ik weet dat ik moet wachten. Ik ben een dagdroom-koningin en kan daar helemaal in opgaan, dus stuur mijn brein gewoon automatisch in een hyperfocus en kom daar pas weer uit als ik aan de beurt ben.

Er zijn vaste rommelhoekjes in huis
Vrijwel vanaf het eerste moment dat ik op kamers ging wonen (ik was 16, ook nog erg jong), was het chaos. Van 12m2 tot 20m2 tot mijn allereerste appartement van 66m2: het kostte me altijd intens veel moeite om het enigszins georganiseerd te houden en als er dan iemand op bezoek kwam, moest ik als een idioot een paar uur achter elkaar opruimen en schoonmaken om het toonbaar te laten zijn. Stress, dus. Vaak ontstaat de chaos doordat er spullen zijn waarvan ik niet weet waar ik ze op moet bergen. Brieven waar ik nog iets mee moet, bijvoorbeeld, en bang ben dat ik ze vergeet. De chaos en rommel vond ik zelf niet eens zo heel erg, op al die stress na dan, maar toen ik voor het eerst ging samenwonen, ontdekte ik wel dat dat voor een ander niet zo leuk was en begon ik met het fenomeen ‘rommelhoekjes’: een paar aangewezen plekken in huis waar spullen mogen liggen die nog geen bestemming hebben en waar nog iets mee moet. Dat helpt écht voor mijn hoofd (want ik weet zeker dat ik het niet vergeet) en zorgt er ook voor dat ik de rest van het huis een stuk opgeruimder kan laten.

Boodschappen laat ik bezorgen (of: doet Jorn, haha) 
Weekboodschappen. Een hele week vooruit denken. Bedenken waar ik zin in heb, waar ik zal eten, wie er dan allemaal thuis zijn. En dan ook nog bedenken wat er verder in huis allemaal op is of vervangen moet worden en dat ook nog in verschillende categorieën: nee, dat komt niet goed. Er zijn een aantal dingen altijd in overvloede in huis (omdat ik al een aantal keer op het punt ben gekomen dat het er niet was en dus nu altijd denk ‘maar dat moet ik zeker weten meenemen’), zoals batterijen, lampen en wc-papier. Toen ik alleen woonde, zoals toen ik ging studeren maar ook later, na mijn scheiding, deed ik vrijwel elke dag boodschappen. Ik wilde echt wel vooruit plannen, maar het lukte me gewoon nooit. En dus kwam ik altijd met veel te veel thuis, moest ik veel te veel weggooien en deed ik mezelf er ook zeker geen plezier mee: ik vind de supermarkt niet de fijnste plek op aarde omdat ik er altijd intens ongeduld en overprikkeld raak. Ik besloot dan ook dat ik, zodra ik zou verhuizen naar dit huis, de boodschappen altijd zou laten bezorgen. Dan kon ik op mijn gemak een lijstje maken, vermeed ik de drukte en tl-balken en slechte muziek van de supermarkt en dat leek me voor iedereen beter. Inmiddels heeft Jorn de boodschappen-taak op zich genomen en dat is echt het fijnste ooit.

Pianospelen of borduren terwijl ik televisie kijk
Een klein puntje in mijn leven waar ik nog aan moet werken, is het verdelen van mijn energie. Nu verbruik ik dat namelijk allemaal in één keer op en ben ik na een aantal uur compleet uitgeput en kan ik niet anders dan vegeteren en slechte televisie kijken terwijl ik op de bank hang. Allemaal leuk en aardig, maar vaak heeft mijn hoofd alleen maar standje aan (blijven nadenken, nadenken en nog meer nadenken) of standje uit (slapen) en is er geen middenweg die er voor zorgt dat ik rustig naar iets kan kijken. En dus heb ik mijzelf ergens ooit onderweg aangeleerd om piano te spelen op mijn vingers terwijl ik iets kijk. Geloof me, in mijn leven heb ik inmiddels zeker duizend keer een bepaald stuk van Mozart gespeeld terwijl ik naar Love Island of iets dergelijks keek, haha. Tegenwoordig probeer ik deze gewoonte te vervangen door te borduren: dat pianospelen ging inmiddels al iets te geautomatiseerd en dus zocht ik iets waarbij ik na moest denken en tegelijkertijd met mijn handen bezig kon zijn. Borduren, dus!

Voor alles is een goed moment
Dit is iets waar ik pas vrij recentelijk achter ben gekomen, maar ik vond dat het niet mocht ontbreken in dit lijstje. Ik las een onderzoek van één van de studenten die ik het afgelopen jaar heb begeleid en daarin noemde zij ook iets over het moment waarop de meeste mensen het meest productief zijn. Dat vond ik wel interessant en dus deed ik een eigen onderzoekje en las ik daar wat meer over. Kennelijk heeft het veel te maken met of je een ochtend- of avondmens bent, maar is het vaak zo dat we ons in de late ochtend het best kunnen concentreren. Voor mij is dat niet anders! Tel daarbij op dat ik mijn medicatie in de ochtend neem en deze zo’n twaalf uur werkt en dan weet je dat je mij aan het begin van de avond niet moet vragen om een excel-bestandje te maken of iets te plannen. Vaak voel ik daar aan het einde van de dag ook helemaal geen ruimte voor: dan zit mijn hoofd al vol met andere dingen en kan ik het niet meer overzien.

Bomen, takken en bladeren
Lekkere cryptische titel dit hè? Ik wist geen betere, maar wat ik eigenlijk wilde vertellen is het volgende. In mijn hoofd zijn verhalen of gebeurtenissen vaak niet per se chronologisch, maar vooral ontzettend associatief. Ik ‘hop’ van gedachte naar gedachte in een razendsnel tempo en vergeet daardoor nog wel eens wat nou eigenlijk het punt was dat ik wilde maken en verlies mijzelf in alle – voor mij relevante, voor een ander overbodige – details. Ook ben ik een echte beelddenker en zie ik, als ik een woord hoor, niet de letters voor me, maar een plaatje. Vaak een ontzettend gedetailleerd beeld van datgene wat benoemd wordt, waardoor ik soms ook even afgeleid ben omdat ik dat goed moet bekijken. Hoe dan ook: ergens in mijn leven ben ik die twee dingen met elkaar gaan combineren. Als ik een verhaal vertel of moet opschrijven, zie ik een boom voor me. In de takken staan plaatjes met de basiselementen van dat wat ik wil vertellen, aan de bladeren hangen de details. De stam is altijd het punt dat ik wil maken of de reden waarom ik überhaupt begonnen ben met vertellen. Tijdens het vertellen schuif ik door die boom heen en als ik merk dat ik afdwaal, denk ik aan de stam en ben ik weer bij waar ik zou willen zijn. Voor sommige mensen klinkt dit misschien ontzettend vermoeiend, voor mij is het juist heel fijn en helpend én het geeft me rust: ik maak me niet steeds druk om het vergeten van de kern, want die is er nog gewoon. In mijn hoofd.

Eigenlijk merk ik, nu ik dit aan het schrijven ben, dat de lijst met trucjes bijna eindeloos lijkt te zijn. Er is zoveel! Soms merk ik dat we (of misschien ik) ons alleen maar focussen op alles wat nog te leren valt, zoals beter organiseren en een goed ritme aanhouden, maar als ik kijk naar deze punten zie ik ook wel dat ik me juist al ontzettend inspan om mijn leven zo gemakkelijk mogelijk te laten verlopen zonder dat ik dat per se in de gaten heb gehad. Daardoor kost het me ook vrij weinig moeite, of zo voelt het althans.

Ik zie mijn ADHD niet als een last. Ook niet als een superpower, zoals sommige mensen het wel eens omschrijven, maar gewoon als een soort handleiding voor hoe ik het best met mijn brein om kan gaan. Zo vond ik het ook heel handig om een intelligentietest te doen en te ontdekken waar mijn sterke punten liggen, zodat ik die kan gebruiken en tegelijkertijd beter begrijp waarom ik soms zo vreselijk ongeduldig kan zijn en dat dat niet aan het tempo van een ander ligt, maar aan dat van mij.  Het helpt om dingen beter te kunnen plaatsen, ze in te zetten en nog beter te voelen wat ik nodig heb. Dat is alleen maar fijn.

You Might Also Like

6 reacties

  • Reageer Angélica 14/01/2022 at 08:54

    Ah wat een leuk stukje en wederom allemaal erg herkenbaar (behalve die boom). Mijn huis is ook altijd chaos en ik ben dus zo’n type wat gewoon een week lang een sok in de gang laat liggen want ‘die ruim ik later wel op nu ga ik iets anders doen’. En ben ook een enorme dagdromer en erg ongeduldig whaha.
    Ben wel verslaafd aan mijn bullet journal (nu digitaal, vroeger analoog), het geeft me zoveel rust om alles wat ik wil/moet doen ergens op een lijstje te zetten. Dan hoef ik er niet de hele dag aan te denken haha. Heerlijk!

    • Reageer Anne 15/01/2022 at 09:11

      Haha, ja dat laatste is ook wel echt herkenbaar voor mij! Al werkt de methode ‘meteen doen’ ook wel goed, maar merk ik soms ook wel dat het onrust geeft omdat ik dan ook 1201293823 dingen door elkaar ga doen. Haha!

  • Reageer Blog by Linda 14/01/2022 at 09:57

    Wat goed dat je manieren en systemen hebt om ermee om te gaan. Ik denk inderdaad dat één agenda de beste optie is, want twee door elkaar gebruiken zorgt definitief voor chaos. Ik snap waarom een papieren versie fijn kan zijn en dat schrijven helpt om te onthouden. Zelf heb ik mijn agenda digitaal in Notion en dat bevalt me goed. Ik haat het om dingen door te moeten strepen op papier en digitaal heb je daar geen last van, haha 🙂

    • Reageer Anne 15/01/2022 at 09:11

      Haha ja, dat was echt intens, twee door elkaar. En dan had ik óók nog een agenda voor mijn werk (in mijn werktelefoon) en dat hield ik allemaal niet bij, maar gelukkig is het steeds goed gegaan en heb ik geen afspraak gemist. Of nouja, wel privé af en toe wat dubbele afspraken, maar dat viel allemaal op te lossen gelukkig!

  • Reageer Irene 17/01/2022 at 00:21

    Hm, ik ben vrij zeker dat ik geen ADHD heb maar ik vind dit toch ook wel herkenbaar. Behalve die boom maar wat daaraan vooraf gaat van dat sprongetjes maken in je hoofd en dan niet meer weten wat de clou van je verhaal was, dat heb ik dus ook vaak. Ik begin vaak ook iets te vertellen op basis van iets wat iemand zei en dan in mijn hoofd door 7266 verschillende tunneltjes is gepasseerd maar dat slaat voor die ander dan niet per se ergens op. Het lijkt vaak alsof dat uit het niets komt terwijl het voor mij wel logisch is. En als ik iets moet doen dan blijft dat ook in mijn hoofd hangen en word ik daar erg onrustig van.
    Het enige wat niet van toepassing is op mij is dat boodschappen doen. Ik vind dat best wel fijn eigenlijk al snap ik zelf totaal niet waarom. Ik ben super snel overprikkeld. Het hangt ook wel van de supermarkt af. In België hebben we bijvoorbeeld de Colruyt en dat is zo’n ongezellige supermarkt dat ik daar niet graag ga. Maar in de nieuwe Lidls of AH’s vind ik het wel fijn winkelen 🙂

    Alleszins (lang verhaal dit, haha :p), fijn om al je hulpmiddeltjes te lezen! Goed bezig! 🙂

    • Reageer Anne 17/01/2022 at 08:16

      Ik vind het wel leuk om te lezen dat je ook dingen herkent! Ik denk ook wel echt dat heel veel mensen (ook zonder ADHD inderdaad) dit kunnen herkennen, maar dat dan juist een bepaalde samenstelling van dingen waar we tegenaan lopen ervoor zorgt dat het het stempel ADHD wordt, als je begrijpt wat ik bedoel. En ja, ik herken wel een beetje wat je zegt over het soort supermarkt: daar zit bij mij ook wel verschil in! Supermarkten met brede paden en wat zachter licht dan zo’n TL-balk gaan bij mij ook een stuk beter.

    Laat een antwoord achter aan Blog by Linda Annuleer je reactie

    Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.